De Belgische regering heeft beslist om een nieuwe meerwaardebelasting in te voeren op alle financiële activa die worden aangehouden door Belgische Rijksinwoners, natuurlijke personen (de belasting zal dus niet van toepassing zijn op vennootschappen onderworpen aan de vennootschapsbelasting). De belasting zal ingaan op 1 januari 2026 en zal worden toegepast op een brede waaier aan financiële producten, waaronder levensverzekeringen van het type TAK 23, gekoppeld aan toegewezen of externe beleggingsfondsen.
Nicolaas Vancrombrugge, Senior Wealth Planner voor België en Luxemburg, analyseert het voorlopige Wetsontwerp en de mogelijke implicaties voor verzekering gerelateerde vermogensstructureringen.
Overzicht van de nieuwe meerwaardebelasting
België was lange tijd één van de weinige landen zonder algemene meerwaardebelasting op financiële activa. Dat verandert vanaf 1 januari 2026, nu de regering een akkoord heeft bereikt over een nieuw meerwaardebelasting voor natuurlijke personen.
Dit artikel geeft een overzicht van de belangrijkste kenmerken van de voorgestelde belasting op basis van de eerste commentaren en een heel voorlopige tekst van wetsontwerp. Daarnaast bieden we een eerste analyse van de impact op levensverzekeringscontracten van het type Tak 23.
Belangrijke opmerking: aangezien het definitieve Wetsontwerp nog niet is gepubliceerd, kunnen details wijzigen. Dit artikel zal worden bijgewerkt van zodra meer definitieve informatie beschikbaar is.
Toepassingsgebied
Voor financiële tussenpersonen die Belgische cliënten adviseren over verzekeringsoplossingen zijn vooral de volgende punten belangrijk:
- De meerwaardebelasting zal van toepassing zijn op alle financiële producten zoals gedefinieerd in de Wet: beursgenoteerde en niet-beursgenoteerde aandelen, obligaties, derivaten, beleggingsfondsen, ETF’s, cryptomunten, goud, enz., en beleggingsverzekeringen (Tak 21 en Tak 23).
- De belasting wordt geheven bij realisatie van de meerwaarde, in beginsel bij verkoop. Een vast tarief van 10 % is van toepassing, met een jaarlijkse vrijstelling van €10.000 per belegger. Niet- gebruikte vrijstellingen leiden jaarlijks tot een bijkomende vrijstelling van €1.000, tot maximal €15.000 over vijf jaar.
- Meerwaardebelasting zal enkel van toepassing zijn bij overdrachten onder bezwarende titel. Overdrachten zonder tegenprestatie (overlijden, schenking of inbreng in het huwelijksvermogen) zullen zijn vrijgesteld.
- Meerwaarden gerealiseerd vóór 31 december 2025 blijven buiten het nieuwe belastingregime. Een foto van de waarde van het financieel product zal worden genomen op die datum en vanaf dan zal de meerwaardebelasting van toepassing zijn op waardestijgingen.
- Verliezen kunnen enkel binnen hetzelfde belastingjaar met winsten worden gecompenseerd. Overdracht van verliezen naar volgende jaren is niet mogelijk.
- Beleggingsverzekeringen zoals Tak 21 (vastrentend) en Tak 23 (gelieerd aan fondsen) contracten vallen onder het toepassingsgebied van de meerwaardebelasting, maar enkel op het meerwaardegedeelte bij afkoop of opname:
- De 2 % premietaks bij onderschrijving blijft gelden. Mogelijk zal deze premietaks in mindering kunnen worden gebracht op de meerwaardebelasting, maar de precieze regeling is nog onduidelijk.
- Geen meerwaardebelasting op uitkeringen aan de begunstigde(n) bij overlijden van de verzekerde of bij schenking van de rechten van de verzekeringspolis.
- Bij emigratie zal een exit-heffing van toepassing zijn indien de meerwaarde binnen twee jaar na vertrek wordt gerealiseerd. Niet- inwoners moeten hun meerwaarden aangeven, waarbij strengere regels zullen gelden voor verhuizingen naar landen buiten de EU.
- Bestaande meerwaardebelastingen blijven gelden (bv. de 30% Reynders-taks of de 33% taks op speculatieve transacties), wat in bepaalde gevallen tot dubbele belasting zou kunnen leiden.
- De nieuwe meerwaardebelasting zal enkel van toepassing zijn op natuurlijke personen. Belgische vennootschappen onderworpen aan de vennootschapsbelasting zijn uitgesloten aangezien een meerwaardebelasting reeds bestaat in de vennootschapsbelasting. Andere rechtspersonen (niet onderworpen aan de vennootschapsbelasting) zoals stichtingen en vzw’s vallen wel onder het nieuwe regime.
- Voor aandelen in privébedrijven waarin de belegger minstens 20% bezit, geldt een verlaagd, progressief tarief.
Tijdslijn en praktische aandachtspunten
Het definitieve Wetsontwerp dient binnenkort te worden goedgekeurd door de Ministerraad en daarna voorgelegd aan de Raad van State, die binnen 30 dagen advies uitbrengt.
Daarna wordt het Wetsontwerp ingediend in het Parlement. Aangezien het Wetsontwerp reeds zal zijn goedgekeurd door de Regering mag verwacht worden dat het Parlement hoogstens nog enkele technische wijzigingen zal aanbrengen aan de tekst. De parlementaire goedkeuring wordt verwacht in oktober of november 2025, zodat de Wet op 1 januari 2026 in kracht kan treden.
Vanaf 2026 zullen Belgische financiële instellingen meerwaardebelasting dienen in te houden aan de bron, met een opt-outmogelijkheid voor beleggers. Dit zal een belangrijke administratieve last teweegbrengen voor banken en verzekeraars en de tijdige implementatie hiervan zal een uitdaging vormen.
Meerwaarden die worden gerealiseerd op activa die Belgische Rijksinwoners aanhouden in het buitenland zullen zij zelf dienen aan te geven in hun belastingaangifte. Ook de aanvraag voor de
€10.000-vrijstelling zal via de belastingaangifte dienen te gebeuren, zelfs als de activa bij een Belgische bank worden aangehouden.
Er mag worden verwacht dat de nieuwe meerwaardebelasting de reeds ingewikkelde belastingaangifte van Belgische Rijksinwoners vanaf het belastingjaar 2026 nog ingewikkelder zal maken.
Wat betekent dit voor uw cliënten?
De nieuwe meerwaardebelasting kan het gebruik van TAK 23 (unit-linked) levensverzekeringen aantrekkelijker maken voor Belgische beleggers.
Aangezien meerwaardebelasting op dit soort contracten enkel van toepassing is op de gerealiseerde meerwaarde bij opname of afkoop, bieden zij een voordeel van belastinguitstel.
Bovendien zal men door middel van het levensverzekeringscontract gerealiseerde winsten en verliezen over verschillende jaren met elkaar kunnen compenseren en creëert men administratieve vereenvoudiging.